Ιατρική επικαιρότητα
Ο Ιππόκαμπος είναι μια πολύ βασική δομή του εγκεφάλου και ανήκει στο πολύ σημαντικό Μεταιχμιακό Σύστημα, που ελέγχει το συναίσθημα, τη μνήμη, τις άμεσες αντιδράσεις σε πάσης φύσεως ερεθίσματα μετέχοντας και άλλες σημαντικές λειτουργίες του εγκεφάλου.
Συγκεκριμένα αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα στις εξής απαραίτητες λειτουργίες:
1) Άμεση Συναισθηματική Αντίδραση
2) Πρόσφατη μνήμη (προώθηση προς μόνιμη)
3) Δημιουργία νέων νευρώνων και προώθηση προς το υπόλοιπο ΚΝΣ
4) Ρύθμιση του Stress (μέσω σύνδεσης με Υποθάλαμο)
Εστιάζουμε αρχικά στο (3), το οποίο είναι ελάχιστα γνωστό:
Οι νευρώνες ή νευρικά κύτταρα επικοινωνούν μεταξύ τους με «συνάψεις» (μόνιμες «επαφές») μέσω μακρών και διακλαδιζομένων αποφύσεων που λένονται «νευράξονες». Κάθε νευρικό κύτταρο κάνει συνάψεις με περίπου 1000 άλλα νευρικά κύτταρα.
Οι συνάψεις αυτές αντιπροσωπεύουν (μεταξύ άλλων) αποθηκευμένες γνώσεις και μονοπάτια σκέψης.
Κάθε μέρα, δεκάδες χιλιάδες νευρικών κυττάρων πεθαίνουν με μια φυσιολογική λειτουργία, που ονομάζεται «απόπτωση».
Παράλληλα όμως, κάθε μέρα, δεκάδες χιλιάδες νέων νευρικών κυττάρων γεννώνται στον Ιππόκαμπο. Αν τα κύτταρα αυτά φτιάξουν συνάψεις με άλλα προϋπάρχοντα, τότε επιβιώνουν, διαφορετικά πεθαίνουν μέσα σε λίγες μέρες και τελικά χάνονται.
Όπως είπαμε προηγουμένως οι συνάψεις αυτές έχουν σχέση με νέα γνώση, της οποίας βασική δομή «υποδοχής» είναι και πάλι ο ίδιος ο Ιππόκαμπος, καθώς είναι υπεύθυνος για την πρόσφατη μνήμη (2).
Από τα παραπάνω βγαίνει ένα πολύ σημαντικό επιστημονικό αλλά και πρακτικό συμπέρασμα:
Αν θέλουμε το «ισοζύγιο» των νευρώνων που διαθέτουμε (περίπου 100 δισεκατομμύρια) να είναι θετικό ή τουλάχιστον να μην είναι πολύ αρνητικό και να διατηρήσουμε ακέραια την όποια πνευματική μας ικανότητα, δεν πρέπει να χαζολογάμε επαναλαμβάνοντας τις ίδιες καθημερινές συνήθειες, λέγοντας ή ακούγοντας ή βλέποντας ή διαβάζοντας τα ίδια και τα ίδια.
Ο εγκέφαλός μας θα διατηρηθεί πολύ καλύτερα να κάθε μέρα έχουμε κάποια διαφορετική εμπειρία – αρκετά σημαντική ώστε να αξίζει τον κόπο να συγκρατήσουμε – ή κάποια καινούργια γνώση.
Όχι λοιπόν τα ίδια και τα ίδια, ό,τι και αν είναι αυτά... όσο και αν μας αρέσουν η μας διασκεδάζουν.
Γιατί αν ξεκινήσουμε έτσι από τη δική σας ηλικία δηλαδή τα 18-19 χρόνια, σε 20-30 χρόνια από τώρα θα έχουμε χάσει μεγάλο ποσοστό νευρώνων και συνάψεων με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Αν δούμε π.χ. γύρω μας κάποια άτομα, που ασχολούνται συνέχεια με τις ίδιες συνήθειες και συζητήσεις και αναφέρονται στα ίδια, μπορούμε να προβλέψουμε την πνευματική τους εξέλιξη...
Πολλά από τα άτομα αυτά έχουν φυσικά αναπτύξει δεξιότητες που σχετίζονται με τις συγκεκριμένες ενασχολήσεις τους, αλλά στην πραγματικότητα δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται ευφυείς με την έννοια που συνήθως δίνουμε στον όρο.
Τα λευκά αιμοσφαίρια γενικώς είναι υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού στους βλαπτικούς παράγοντες όπως ιούς, μικρόβια, πρωτόζωα κλπ που εισέρχονται σ’ αυτόν.
Τα λεμφοκύτταρα αποτελούν κατηγορία λευκών αιμοσφαιρίων. Ονομάζονται έτσι γιατί αποτελούν τα κύρια έμμορφα συστατικά της λέμφου και των λεμφογαγγλίων (που καταχρηστικώς αποκαλούνται και λεμφαδένες). Βρίσκονται φυσικά και στο αίμα.
Υπάρχουν 2 βασικές κατηγορίες λεμφοκυττάρων:
Τα Β-λεμφοκύτταρα, που παράγουν αντισώματα (δηλαδή ειδικά μόρια πρωτεϊνικής συστάσεως) που «μπλοκάρουν» και εξουδετερώνουν τους «εισβολείς», τμήματα αυτών και διάφορες τοξικές ουσίες που αυτοί παράγουν (αντιγόνα) συμβάλλοντας έτσι στην χυμική ανοσία.
Τα Β-λεμφοκύτταρα, όταν έρθουν σε επαφή με αντιγόνα, πολλαπλασιάζονται και μετατρέπονται σε πλασματοκύτταρα που παράγουν αθρόες ποσότητες αντισωμάτων.
Τα Τ-λεμφοκύτταρα λέγονται έτσι διότι διαφοροποιούνται και ωριμάζουν στο Θύμο αδένα (Thymus). Υποδιαιρούνται περαιτέρω σε:
- CD8+ (κυτταροτοξικά) που επιτίθενται σε μικρόβια, κύτταρα μολυσμένα από ιούς, καρκινικά κύτταρα (κυτταρική ανοσία)
- CD4+ (βοηθητικά είτε ρυθμιστικά), που διευκολύνουν τη δράση των Β και των CD8+ λεμφοκυττάρων.
- Μνημονικά Τ-λεμφοκύτταρα
- Natural Killer T cells (διαφορετικά από τα ΝΚ-cells που αποτελούν ιδιαίτερη ομάδα αιμοσφαιρίων).
Η ανακάλυψη που αναφέρεται αφορά κάποιον τύπο CD8+ Τ-λεμφοκυττάρων που είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός στην εξόντωση καρκινικών κυττάρων και μάλιστα προερχομένων από καρκίνους διαφόρων τύπων και εντοπίσεων.
Το κλινικό ενδιαφέρον αυτής της ανακάλυψης είναι πολύ μεγάλο.
Απλώς είναι καλύτερα να κρατάμε «μικρό καλάθι», γιατί ο καρκίνος είναι και παραμένει ένας δύσκολος και απρόβλεπτος αντίπαλος.
Πάντως τα παραπάνω δίνουν μια ακόμα απάντηση στο γιατί κάποια άτομα εμφανίζονται πιο ευάλωτα στον καρκίνο (έχοντας μια «κληρονομική (γονιδιακή) προδιάθεση» και κάποια άλλα λιγότερο έως καθόλου.